Wilno. Co warto zobaczyć?

Pochodzący z Litwy Czesław Miłosz mawiał: Wilna nie da się wyeliminować z dziejów kultury polskiej, a to ze względu na Mickiewicza, na Filomatów, Słowackiego, Piłsudskiego […].

Reklama

Spacer po wileńskiej starówce to dla Polaków sentymentalna wyprawa do wydarzeń i postaci często bardziej odległych od tych wymienianych przez Miłosza. To dość naturalne, bo dawna stolica Wielkiego Księstwa Litewskiego, w cza sach I RP była równoprawną stolicą Rzeczpospolitej Obojga Narodów, obok Krakowa, a później Warszawy.

Złoty wiek dla Wilna zapoczątkowało panowanie ostatniego z Jagiellonów, Zygmunta Augusta. Król traktował miasto ze szczególną troskliwością, przebywając tu prawie stale wraz z dworem. I właśnie tutaj, po śmierci jego pierwszej żony Elżbiety Austriaczki, doszło do najgłośniejszego romansu w dziejach naszych władców.

Jeszcze młody, wówczas 28-letni, król zakochał się ze wzajemnością w swej rówieśniczce, Barbarze Radziwiłłównej. Zamek Dolny i ówczesny pałac Radziwiłłów znajdowały się bliziutko, wobec czego regularnie dochodziło do nocnych schadzek kochanków.

Podczas jednej z takich wizyt brat oblubienicy, Mikołaj Rudy, wymógł na królu złożenie w zamkowej kaplicy potajemnych ślubów.

Była to wielka i namiętna miłość, jednak nie zjednała królowi zwolenników. Przeciwna jej była nawet Bona, królowa matka, oraz senatorzy. Mimo sprzeciwów Barbara została jednak koronowana na królową Polski na Wawelu, ale niebawem, w wieku 31 lat, zmarła.

Raczej nie została otruta przez Bonę, a byłą ofiarą raka

Król obiecał żonie, że nie pochowa jej na nieprzyjaznej ziemi, ale zabierze do rodzimego Wilna. Uroczysty kondukt z Krakowa do Wilna jechał ponad miesiąc.

W każdym mijanym mieście zrozpaczony król zsiadał z konia i szedł pieszo za trumną. Ciało Barbary złożono w krypcie wileńskiej katedry, pod kaplicą św. Kazimierza, 465 lat temu.

Po rozbiorach, gdy aglomeracja utraciła status stołeczny, nadal był to silny ośrodek kultury polskiej. Działo się tak za sprawą środowiska akademickiego Uniwersytetu Wileńskiego, gdzie polski pozostawał językiem wykładowym.

Na tej renomowanej uczelni o jezuickim rodowodzie swe wolnościowe idee głosili filomaci: Tomasz Zan, Adam Mickiewicz, Ignacy Domeyko, Jan Czeczot i Edward Odyniec.

Wydanie w uniwersyteckiej drukarni tomiku poezji Mickiewicza, uważa się za początek polskiego romantyzmu. Później polskie życie kulturalne podtrzymywali Józef Ignacy Kraszewski i Władysław Syrokomla.

W tym samym czasie organistą w kościele uniwersyteckim był Stanisław Moniuszko

Kolejną porcję polskich śladów w Wilnie pozostawiły lata międzywojnia, gdy miasto stało się stolicą jednego ze wschodnich województw odrodzonej II RP. Wielka w tym zasługa pochodzącego z Wileńszczyzny Józefa Piłsudskiego.

W dowód dozgonnej miłości Marszałka jego serce po śmierci spoczęło w mauzoleum na wileńskiej Rossie, u boku matki, w sąsiedztwie mogił jego legionistów.

Zwiedzanie Wilna jest przyjemne. Aglomeracja tworzy harmonijną całość, w której uliczki i zaułki starego miasta ze strzelistymi wieżami i majestatycznymi kopułami świątyń otacza bujna zieleń lesistych wzgórz wileńskiej kotliny wyżłobionej wodami Wilii i jej dopływu, Wilenki.

Widać to wyraźnie, gdy spojrzy się na panoramę miasta z najlepszego punktu widokowego na Górze Trzech Krzyży.

Na szczęście śródmieście nie zostało zniekształcone i zaśmiecone przez nowe budownictwo. Nowe osiedla wyrzucono na dawne przedmieścia, a wiernie odrestaurowanemu staremu miastu nadano charakter reprezentacyjnej dzielnicy.

Wileńska starówka, od 1994 roku wpisana na Listę UNESCO, jest zdominowana przez świątynie. Samych kościołów katolickich jest w centrum ponad czterdzieści. A każdy z nich to osobna karta historii miasta powiązana z ważnymi wydarzeniami i osobami.

Pod względem architektonicznym można dostrzec wszystkie style, od wczesnego gotyku do modernizmu, ale przeważa późny barok.

Ten styl, słynący z bogactwa zdobniczego, jest charakterystyczny dla architektury litewskiej stolicy i doczekał się nawet odrębnej nazwy jako barok wileński.

Informacje

Ile to kosztuje: Tanimi liniami można dolecieć do Wilna już za ok. 150 zł. Regularne połączenie Warszawa – Wilno (LOT) kosztuje ok. 600 zł. Bilet autobusowy z Warszawy do Wilna 85 – zł. Ceny paliwa na Litwie zbliżone do polskich.

Oferta noclegów w Wilnie jest bogata. Średniej klasy obiekty – od 60 euro, tańsze pensjonaty (od 40 euro).

Ceny w sklepach i lokalach są zbliżone do polskich, choć ostatnio jakby nieco wyższe.

Artykuł pochodzi z kategorii: Zwiedzaj świat

Świat & Ludzie
Więcej na temat:

Zobacz również