Ulanów. Co warto zwiedzić?

W okresie największego rozkwitu, gdy miasto służyło jako port dla rozległych terenów Ziemi Bełskiej, Ziemi Czerwieńskiej i Podola, był nazywany „małym Gdańskiem”.

Równo 400 lat temu niewielka osada w widłach Tanwi i Sanu otrzymała prawa miejskie. Wówczas w 1616 r. pobliskie dobra z nadania króla Zygmunta III były własnością Stanisława Ulińskiego, podczaszego Ziemi Przemyskiej. Miasteczko od jego nazwiska otrzymało swą pierwotną nazwę Ulin, która z czasem zmieniła się na Ulanów.

Malowniczo położona miejscowość swą sławę i rozkwit od XVII aż do XIX w. zawdzięczała rzemiosłu szkutniczemu i rozwojowi flisactwa

W warsztatach szkutniczych od dawien dawna budowano tu i naprawiono statki żeglugi rzecznej; specjalizowano się w budowie galarów. Cechy retmański i sternicki, przygotowujące do prowadzenia spławów Sanem, Wieprzem, Bugiem, Narwią i Wisłą do Torunia, Grudziądza oraz Gdańska, sprawiły, że Ulanów stał się stolicą polskiego flisactwa.

Reklama

Budowane w Ulanowie tratwy płynęły Sanem w pojedynczych pasach, dopiero w okolicach Sandomierza, już przy Wiśle, łączono je po cztery. Tratwy nie płynęły osobno, ale w grupach kierowanych przez retmanów. Takiej grupie podlegało nawet kilkudziesięciu flisaków. Pływano tylko za dnia, dla bezpieczeństwa. Wracając do domów po dalekiej podróży flisacy musieli przejść dwutygodniową kwarantannę, gdyż bano się chorób. Nie ustrzeżono się jednak przed epidemią tyfusu i cholery, które zdziesiątkowały społeczność Ulanowa w połowie XIX w.

Upadek flisactwa wywołał rozwój kolei pod zaborem austriackim. Choć po II wojnie światowej aż do 1968 roku spławiano Sanem i Wisłą drewno, to ostatni pełny spław z Ulanowa do Gdańska odbył się latem 1939 r. Flisactwo to tradycja pielęgnowana przez Bractwo Miłośników Ziemi Ulanowskiej pod wezwaniem św. Barbary. Dzięki nim flisackie tradycje Ulanowa wpisano na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa UNESCO.

M&M Osip-Pokrywka

Dojazd

Ulanów znajduje się 12 km na wschód od Niska, na północnym krańcu województwa podkarpackiego, przy granicy z województwem lubelskim. Można tu dojechać od strony Sandomierza, jadąc drogą krajową nr 77 w kierunku Przemyśla, lub od strony Janowa Lubelskiego – drogą krajową nr 19 w kierunku Rzeszowa. Bezpośrednio przez miasteczko przechodzi droga wojewódzka 858.

Bractwo Flisackie Św. Barbary

ul. Rynek 5, 37-410 Ulanów, tel.: 608-667-775, 660-002-806. Ulanowscy flisacy organizują spływy galarami po Sanie lub kajakami po Tanwi. Z przewodnikiem można pójść na wycieczkę po zabytkowej części miasteczka i wziąć udział w biesiadzie z flisacką kapelą.

Podczas pobytu w Ulanowie można zwiedzić Muzeum Flisactwa Polskiego, muzeum rzeźb miniatur Andrzeja Pityńskiego i kuźnie kowalstwa artystycznego.

Więcej informacji na stronie: www.flisacy.ovh.org Szlak Architektury Drewnianej W miasteczku znajdują się dwa cenne XVII-wieczne drewniane kościoły.

Starszy z nich – kościół parafialny św. Jana Chrzciciela i św. Barbary – wzniesiono w 1634 roku. Kryje wewnątrz oryginalne polichromie z motywami – jakżeby inaczej – flisackimi.

Drugi obiekt – zloka lizowany na cmentarzu kościół filialny Świętej Trójcy z 1690 roku – przez lata pozostawał pod opieką cechu retmańskiego. Podkarpacki Szlak Architektury Drewnianej liczy już ponad 200 zabytkowych obiektów sakralnych.

Artykuł pochodzi z kategorii: Zwiedzaj Polskę

Świat & Ludzie

Zobacz również

  • W przepięknych Lasach Janowskich leży mała wioska, którą niezorientowany turysta minie bez zatrzymywania się. To błąd! Tutejszy kościółek nie jest obiektem szlaku drewnianych świątyń, choć mógłby... więcej