Święty Krzyż - opactwo na szczycie Łysej Góry

Góry Świętokrzyskie to jeden z najbardziej tajemniczych regionów w Polsce. Wiążą się z nim legendy z początków chrześcijaństwa, z tradycjami sięgającymi jeszcze czasów pogańskich. Miejscem do dziś rozpalającym wyobraźnię jest Łysa Góra. Stoi na niej sanktuarium należące do najważniejszych w kraju – Święty Krzyż. Z biegiem czasu tak zaczęto też nazywać samą górę. Klasztor zbudowany prawie 800 lat temu chroni jedną z najcenniejszych relikwii świata – kawałek drewna pochodzącego z krzyża Chrystusa.

Reklama

Relikwię miał podarować benedyktynom węgierski książę Emeryk, później uznany za świętego. Przyjechał do Polski z wizytą do wuja, króla Bolesława Chrobrego, i podczas polowania doświadczył objawienia. Anioł wskazał mu drogę do położonej na szczycie drewnianej kaplicy. I kazał mu zostawić w niej świętą relikwię. Tyle mówi legenda.

Z biegiem lat drewniane zabudowania zostały zastąpione murowanymi. Ufundował je prawdopodobnie w XII wieku Bolesław Krzywousty. A na Łysą Górę zaczęli przybywać pielgrzymi z całej Europy, by oddać cześć relikwii. Szlak pątniczy, wiodący na szczyt z leżącej poniżej Nowej Słupi, pokonywali także polscy królowie, m.in.: Władysław Jagiełło, Kazimierz Jagiellończyk, Zygmunt Stary, Stefan Batory. Pewnie dlatego kamienisty trakt wiodący do klasztoru, przy którym tak jak kiedyś stoją stacje Drogi Krzyżowej, nazywany jest Drogą Królewską.

Dzisiaj podążają nią i pielgrzymi, i turyści, gdyż Święty Krzyż i całe pasmo Łysogór to serce Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Malownicze i dobrze oznaczone szlaki turystyczne zachęcają do rodzinnych pieszych wędrówek, zwłaszcza że jest co oglądać po drodze.

Na przykład na północnych stokach Łysej Góry widać gołoborze, skalne głazowisko pochodzące z epoki lodowcowej. A także pozostałości wału kultowego pogańskich Słowian. Ogląda się je z zawieszonych nad rumowiskiem platform widokowych, z których otwiera się również piękna panorama parku.

Region Łysogór słynie też z tradycji przemysłowych

Mało kto wie, że Nowa Słupia od I do III wieku była największym, poza Imperium Rzymskim, ośrodkiem hutniczym w całej Europie. Dlatego powstało tu Centrum Kulturowo-Archeologiczne z wioską i obozem cesarskich legionistów.

W połowie sierpnia organizowane są w niej Dymarki Świętokrzyskie. To plenerowa impreza, podczas której można zobaczyć, jak w średniowieczu wyglądał proces wytopu żelaza w piecach – dymarkach.

Natomiast we wsi Huta Szklana, leżącej po zachodniej stronie Świętego Krzyża, z której prowadzi najkrótsza droga do klasztoru, zbudowano Babojagowo. Do tego ciekawego parku zabaw dla dzieci zaprasza sama Baba Jaga, będąca symbolem Gór Świętokrzyskich i ich turystyczną ambasadorką.

Artykuł pochodzi z kategorii: Zwiedzaj Polskę

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Sopot jest idealnym miejscem na zimowy urlop. Można jeździć na nartach, pływać w basenach aquaparku, zwiedzać muzea i galerie oraz włóczyć się po pustych i zaśnieżonych plażach. więcej